Div: Groeten uit Laren van 50 jaar VAR

Het jubileumjaar van Van Amersfoort Racing bereikte gisteravond een voorlopig hoogtepunt met de speciale voorvertoning van een 80 minuten durende documentaire over het 50-jarige team. Vele bekende gezichten uit de Nederlandse autosport (en daarbuiten) waren bij de première in Laren aanwezig. De film wordt vanaf volgende maand regelmatig uitgezonden op Viaplay en is in delen ook te zien in het programma GP Magazine, maar daarmee is de viering van het VAR-jubileum niet gedaan. Volgende week zaterdag wordt in het hoofdkwartier in Zeewolde het jubileumboek gelanceerd en op 19 december opent in het Louwman Museum in Den Haag de tentoonstelling ‘Kampioenenmakers’ over 50 jaar VAR.
Tekst: Mattijs Diepraam & René de Boer
Foto’s: Diederik van der Laan (Dutch Photo Agency)
De locatie van de filmpremière had niet passender kunnen worden gekozen, in het Singermuseum in Laren, op een steenworp afstand van waar het 50 jaar geleden begon, toen ene Huub Rothengatter bij de dorpsgarage van Van Amersfoort binnenwandelde met de vraag om zijn raceauto zwart te laten spuiten. De jonge Frits, die al jaren als toeschouwer op Zandvoort zijn ogen uitkeek, liet het niet bij dat ene spuitklusje zitten en ging al gauw met Rothengatter op pad.

De documentaire staat vanzelfsprekend lang stil bij dat prille begin, maar ook bij het om vele redenen unieke seizoen 1989, toen Marcel Albers zich met zijn kartmaatje Rob Niessink bij het team voegde om meteen Nederlands Formule Ford 1600-kampioen te worden, na een lange strijd met Evan Kersbergen van het team van Rob Potharst. Albers ging meteen door – eerst naar de Formule Opel Lotus met Jan Lammers, daarna door naar het Brits F3-kampioenschap met Alan Docking – maar liet een onuitwisbare indruk achter voordat hij in 1992 tragisch verongelukte. En Rob Niessink? Die bleef hangen. Zozeer zelfs, dat Van Amersfoort Racing in de 36 jaar erna uitgroeide tot ‘Frits & Rob Racing’.

De documentaire werd gemaakt door Mark Koense, die ook het jubileumboek voor zijn rekening nam. Koense kreeg daarbij ondersteuning van Nelson Valkenburg en het team van Viaplay, dat in de studio en op de circuits langsging bij vele hoofdrolspelers in de geschiedenis van Van Amersfoort Racing, beginnend bij Hendrik ten Cate en Arie Ruitenbeek, met wie Frits van Amersfoort na de periode Rothengatter furore maakte.

Met Frank Eglem en Marcel Albers zette VAR de volgende professionele stap, die de weg plaveide voor vele grote namen: Jos Verstappen, Tom Coronel, Christijan Albers, Giedo van der Garde, Ho-Pin Tung, Max Verstappen, Charles Leclerc, Liam Lawson, Ollie Bearman, Franco Colapinto… Samen met F2/F3-baas Bruno Michel – een “mooie bijvangst”, aldus Valkenburg – komen ze allemaal aan het woord in de documentaire.

“Ik ken Frits en Rob natuurlijk al lang”, vertelde Koense op het Larense podium aan AUTOSPORT.NL’s René de Boer, die de avond vakkundig aan elkaar praatte. “Rob en ik kartten zelfs tegelijkertijd, al ben ik hem toen nooit tegengekomen – waarschijnlijk omdat hij een stuk sneller was dan ik! Toch ben ik nog een boel mooie verrassingen tegengekomen in mijn onderzoek voor het boek en de film, vooral over de beginperiode rondom het familiebedrijf. Ik ben heel blij dat Viaplay en Nelson betrokken zijn geraakt bij de documentaire. Zij gaan de lange versie deze winter diverse keren programmeren. Een kortere versie zenden we uit bij GP Magazine op SBS6 en Veronica.”

“Ik ben er een beetje verlegen van”, zei Van Amersfoort na afloop van de film. “Het is ongelooflijk om te zien wat we allemaal hebben gedaan in die 50 jaar. Dat kon alleen doordat we zo enorm houden van wat we doen.”

“Zonder daarover een woord te wisselen, hebben we in de afgelopen jaren de taken onder elkaar verdeeld. Daar hebben we nooit één dag ruzie om gehad”, vertelde Niessink, die als monteur binnenkwam, maar uitgroeide tot CEO en al gauw veel van de zakelijke taken naar zich toetrok. “Het werd een heel natuurlijke combinatie van elkaars sterke punten. Tegelijk hadden we dezelfde motivatie: alleen het beste is goed genoeg. Het team werd een heus bedrijf, dus we moesten ons opeens ook bezighouden met belastingen en verzekeringen, noem maar op. Maar het was de passie die ons aan de gang hield, ook in tijden waarin het onzeker was of we er het volgende seizoen nog wel bij waren.”

Van Amersfoort was heel dankbaar voor alle medewerking aan het boek en de documentaire, waarop De Boer refereerde aan de hechte teamsfeer die ook de coureurs in de film ter sprake brengen. Hoe heeft Van Amersfoort die tot stand weten te brengen? “Dat zit in mijn karakter. Zo ga ik nu eenmaal met mensen om”, was diens eerlijke antwoord. “Het is niets bijzonders, je gaat gewoon op je gevoel af. En daar gaat het om in de autosport. Natuurlijk heb je geld nodig, maar zonder het gevoel ben je nergens.”

Vervolgens werden Van Amersfoort en Niessink verrast door nóg een cadeautje, onthuld door teamleden Anneleen Walch, Daniëlle Geel en Amber Kouwen: een expositie in het Louwman Museum waarin het 50-jarig bestaan van het team nog eens voor het voetlicht wordt gebracht via tien representatieve raceauto’s uit de VAR-geschiedenis en talloze memorabilia. De tentoonstelling in Den Haag loopt van 19 december tot 18 januari.

“Ik ben geen liefhebber van spreken in het openbaar”, zei Van Amersfoort daarop, die niet graag in het middelpunt van de belangstelling staat. “Maar dit komt als een volslagen verrassing. Ik kan alleen maar diep buigen en ‘dank jullie wel’ zeggen. Zonder jullie was het allemaal niet mogelijk geweest – en zeker niet zonder Rob.”