Autosport.nl Hét autosport magazine op Internet
IndyCar

Indycar: 60 jaar geleden de definitieve revolutie van Lotus en Jim Clark op de Speedway

We blikken even kort terug op de Indy 500 van 1965 toen de combinatie Colin Chapman/Lotus/Jim Clark een definitieve revolutie op de Indianapolis Motor Speedway teweeg bracht. De Indycar roadsters met voorin geplaatste motoren verdwenen definitief van het strijdtoneel. De legendarische Jim Clark won als vierde Europeaan de Indy 500. De laatste was destijds Dario Resta die er in 49 jaar eerder in slaagde om als laatste Europeaan de Indy 500 te winnen. Met een paar foto’s uit die periode kijken we even terug in de geschiedenisboeken.

Jim Clark
De legendarische Jim Clark schreef in 1965 geschiedenis op de Indianapolis Motor Speedway. Historie zoals het nu niet meer geschreven gaat worden.

Tekst: Willem J. Staat
Foto’s: Ford Racing

Indianapolis 500, Indianapolis, IN, 1965.Jim Clark prepares for practice in his Lotus-Ford 38.CD#0777-3292-0895-29.
Jim Clark overlegt tijdens de trainingen met Colin Chapman en zijn crew.


60 jaar geleden de definitieve revolutie van Lotus en Jim Clark op de Speedway

Na twee eerdere pogingen in 1963 en 1964 slaagde Jim Clark er eindelijk in om de Indy 500 te winnen. In 1961 nam Jack Brabham met een gemodificeerde F1 Cooper Climax aan de Indy 500 deel en eindigde als negende. De roadsters voerden nog steeds de boventoon maar de Amerikanen verging het lachen enigszins toen ze merkten hoe wendbaar dat die F1 Cooper Climax op de Speedway eigenlijk wel niet was en zich overal doorheen wist te wurmen. F1 coureur Dan Gurney benaderde Colin Chapman met een ambitieus plan om met Ford aan de Indy 500 deel te gaan nemen. Na de GP van Amerika op Watkins Glen in 1962 testte Jim Clark voor de eerste maal met een enigszins gemodificeerde F1 Lotus 25 op de Speedway.


Indianapolis Speedway Qualification Day, Indianapolis, IN, 1965.Jim Clark sitting in the Lotus-Ford #82 safter qualifying 2nd fastest @ 160.729 mph.CD#0054-3221-1052-1
Jim Clark winnaar van de 500 mijl van Indianapolis 1965

Voor het seizoen 1963 ontwierp Len Terry de Lotus 29 die van een 4.1L Ford motor was voorzien. Voor de Indy 500 dat jaar kwalificeerde Jim Clark zich als zevende en Dan Gurney als twaalfde. Het was al snel duidelijk dat de ranke Lotussen minder pitstops nodig hadden dan de Roadster Dinosaurussen. Bij zijn eerste optreden op de Speedway eindigde de legendarische Jim Clark direct als tweede achter een rokende Parnelli Jones die de wedstrijd won. De rokende Watson Roadster had eigenlijk de gele vlag moeten krijgen maar teameigenaar JC Agajanian wist de officials aardig te beïnvloeden zodat dit niet gebeurde. In de tragisch verlopen wedstrijd van 1964 speelde Clark eigenlijk nauwelijks een rol van betekenis. Clark viel al na 47 ronden met de beschadigde voorwielophanging uit en parkeerde zijn Lotus aan de binnenkant van Turn 1. De Amerikanen Eddie Sachs and Dave MacDonald kwamen direct na de start bij een afgrijselijke crash om het leven. Deze crash luidde ook het begin van een nieuw tijdperk in. Uit veiligheidsredenen werd voor de toekomst naar methanol en later ethanol overgeschakeld.

Indianapolis 500, Indianapolis, IN, 1965.Jim Clark in the pits.CD#0554-3252-2846-24.
De legendarische Wood Brothers uit NASCAR zorgden voor razendsnelle pitstops zoals men ze eigenlijk nooit tevoren gezien hebben. Gezien de #21 op hun shirt bleven hun toenmalige NASCAR-rijder toch wel trouw, Clark won met #82. Van brandvrije kleding was duidelijk nog geen sprake.De familie Wood is na zestig jaar nog steeds in NASCAR actief overigens.

Voor 1965 kwamen Colin Chapman en Len Terry met de Lotus 38 op de proppen en deze auto was uitgerust met een 5L Ford V8 motor. Jim Clark startte vanuit tweede positie op de eerste startrij en nam direct de leiding tot A.J. Foyt die voor korte tijd overnam. Clark en Foyt leverden een mooi duel maar de Lotus-rijder had gewoon de overhand. In de 115e ronde moest A.J. Foyt met een kapotte versnellingsbak definitief de strijd staken. A.J. Foyt verklaarde later dat hij de meeste toenmalige F1 rijders als gentlemen coureurs beschouwde maar dat Clark heel bijzonder was. Na het uitvallen van Foyt lag voor de legendarische Jim Clark weg vrij voor zijn eerste en enige Indy 500-zege.

Indy 500, Indianapolis, IN, 1965.Jim Clark take a victory lap after winning the 1965 Indy 500.CD#0554-3252-2846-25
Een ererondje met Colin Chapman en Jim Clark op de Speedway. 

Jim Clark reed onbedreigd naar een overwinning die zoveel historie inhield. Het betekende de eerste overwinning van een Europese coureur sinds 1916 en de eerste voor een in Europa gebouwd chassis dat door een Amerikaanse Ford motor werd aangedreven. Parnelli Jones eindigde met een Kunzman Lotus als tweede en Mario Andretti met een Brawner als derde. Het inspireerde Mario Andretti om naar de Formule 1 te gaan. “Ik heb Jimmy toen misschien wel 5000 vragen over de F1 gesteld. Misschien werd hij er gek wel van maar hij bleef stoicijns rustig.’ verklaarde Andretti destijds. ’Dertien jaar later werd Mario Andretti met Lotus wereldkampioen. Verschillende design elementen van de winnende Lotus 38 werden later in de succesvolle Lotus 49 verwerkt waarmee Jim Clark in 1967 direct bij het F1 debuut op Zandvoort wist te winnen. Jim Clark kwam op 7 april 1968 tijdens een F2 wedstrijd op Hockenheim om het leven. Vanwege allerlei technische beperkingen en de toepassingen van een eenheidschassis zijn revoluties zoals deze in een tijd van slechts evoluties op de Speedway volkomen uitgesloten. Jim Clark de grootste allrounder van zijn tijd.

Indianapolis 500, Indianapolis, IN, 1965.Jim Clark in victory lane.CD#0777-3292-1366-23.
Jim Clark, één van allergrootsten uit de zestiger jaren.
Autosport.nl Hét autosport magazine op Internet