Formule 1: Kort nieuws week 49: FIA, Zandvoort, F1 Academy

Deze week bereikte het rumoer rond – en in – de FIA een hoogtepunt met het bekend worden van plannen om de afwikkeling van ethische klachten volledig bij de voorzitter en de senaatsvoorzitter te leggen. Nederland werd intussen geschokt door het nieuws dat de GP van Nederland na 2026 ten einde komt. In de marge daarvan volgden diverse bekendmakingen ten aanzien van F1’s vrouwelijke opstapklasse, waarin ook in 2025 een Nederlandse zal deelnemen.

Tekst: Mattijs Diepraam
Foto’s: Red Bull Content Pool, Dutch Photo Agency, Alpine F1 Team

FIA-bestuur stapelt controverse op controverse
In plaats van rustig achter de schermen haar werk te doen – zoals onder de achteraf gezegend flegmatieke voorzitter Jean Todt het geval was – is de wereldbond van de autosport dit jaar steeds vaker in het middelpunt van de belangstelling te komen staan. Het meeste daarvan heeft ontegenzeggelijk te maken met de bestuursstijl van FIA-voorzitter Mohammed Ben Sulayem, die geen tegenspraak duldt en iedereen op straat zet die weerwoord biedt, ook als dat schade toebrengt aan de sport.

Het ontslag per direct voor F1-wedstrijdleider Niels Wittich was daarvan een recent voorbeeld, maar niet het laatste. De alleszins capabele Wittich dook kort daarna in Djedda op als wedstrijdleider in de GT World Challenge Europe Endurance Cup, waar SRO hem met open armen ontving. F2/F3-wedstrijdleider Rui Marques werd inderhaast gepromoveerd naar Wittichs positie, de plek van de Portugees in de Formule 2 en 3 zou vervolgens worden overgenomen door diens assistent Janette Tan. Maar ook Tan werd de deur gewezen, nog voordat zij aan haar eerste F2-race kon beginnen. Intussen moest ook oudgediende Tim Mayer wijken. De Amerikaanse steward en wedstrijdleider werd de deur gewezen na kritiek op de manier waarop Ben Sulayem in rap tempo de weinige ervaren en geschoolde functionarissen binnen de FIA van zich heeft vervreemd, al zou de directe aanleiding de publieksinvasie na de GP van de Verenigde Staten zijn geweest.

Deze week kwam het nieuws naar buiten van een voorstel dat de afwikkeling van klachten op ethische gronden weghaalt bij de ethische commissie en volledig neerlegt bij voorzitter Ben Sulayem en FIA-senaatsvoorzitter Carmelo Sanz de Barros, die zelfstandig kunnen besluiten of er vervolgonderzoek nodig is. Ook zou de verantwoordelijkheid voor de controle van de boekhouding bij de audit-commissie worden weggehaald. Dat schept de mogelijkheid om diverse onderzoeken naar de handel en wandel van de FIA-voorzitter in diverse sportieve en administratieve kwesties in een bureaulade weg te stoppen. Leden van de audit-commissie en de compliance officer van de FIA zijn inmiddels de laan uitgestuurd, terwijl CEO Natalie Robyn al eerder zelf vertrok uit onvrede over de manier waarop de FIA wordt bestuurd. Het meest recente voorstel heeft alle trekken van een dictatoriaal bewind, dat zichzelf in het zadel wil houden en alle controlemechanismen daartoe uitschakelt. De praktijk past in de trend naar autocratie die we momenteel overal in de wereld zien.

Of de koers van ‘MBS’ zo verstandig is, valt te bezien, want de Arabier lijkt zich weinig gelegen te laten liggen aan het motto ‘Don’t bite the hand that feeds you’. De Formule 1 is de belangrijkste bron van inkomsten die de burelen van de FIA in stand houden, maar in de F1-paddock is geschokt gereageerd op het laatste voorstel. Een oplossing is echter niet gauw voorhanden, want Ben Sulayem is de enige kandidaat in de komende verkiezing voor de volgende termijn van het FIA-voorzitterschap. De voorzitter toonde zich in Qatar zeer strijdvaardig. Hij zei dat zijn besluiten de FIA alleen maar ten goede komen en betitelde de beschuldigingen aan zijn adres als ‘een heksenjacht van de Britse media’.



Zandvoort kiest zelf voor het einde van de GP van Nederland
In Nederland sloeg intussen het nieuws als een bom in dat het circuit van Zandvoort heeft besloten om zelf na 2026 te stoppen met de GP van Nederland. Het nieuws betekende dat Dutch GP heeft getekend voor slechts een eenjarige verlenging van het huidige contract en er daarna een punt achter zet. Volgens circuitdirecteur Robert van Overdijk was het een kwestie van ‘stoppen op het hoogtepunt’ in plaats van het risico lopen op verzadiging en daarmee verliezen in de laatste paar edities.

Die mogelijke verliezen zijn op Zandvoort voor eigen risico, net als op Silverstone, het enige andere Europese circuit dat voor de Grand Prix zijn eigen broek moet ophouden en het zonder staatssteun moet stellen – vandaar de exorbitante hoogte van de Britse toegangskaarten. In de huidige exploitatie wist Dutch GP de boeken steeds nét rond te krijgen, maar er is weinig voor nodig – bijvoorbeeld een tegenvallend Red Bull in het nieuwe F1-tijdperk vanaf 2026 – om de massale aandacht voor Max Verstappen te laten omslaan. Het grootste deel van de huidige Nederlandse racefans is immers Verstappen-fan en niet noodzakelijk autosportliefhebber.

Er was aanvankelijk nog sprake van een roulatieschema met Barcelona of Spa, maar ook die stap heeft Zandvoort niet willen zetten. Barcelona raakt straks zijn Spaanse GP kwijt aan Madrid en zou als GP van Catalonië (of iets dergelijks) verder moeten. Die kans is vrij gering nu de Formule 1 zich toch al steeds verder uit Europa terugtrekt. Op zichzelf is dat begrijpelijk, nu de Europese auto-industrie op instorten staat. Europese fabrikanten trekken zich terug (Renault) of kiezen ervoor om minderheidsaandeelhouder te worden in hun eigen F1-team (Mercedes, Audi). Spa had op zijn beurt weinig trek in het wisselvoorstel en besloot dat de aanval de beste verdediging is: het circuit wordt momenteel zwaar gemoderniseerd in de hoop jaarlijks op de kalender te kunnen blijven staan, met steun van de Waalse deelregering en met de reputatie van lievelingscircuit van de coureurs.



F1 Academy krijgt ook in 2025 Nederlands tintje
Deze week werden tenslotte diverse namen bekend van nieuwe vrouwelijke coureurs die in 2025 aan de F1 Academy gaan meedoen. Het seizoen 2024 werd oppermachtig gewonnen door Alpine-junior Abbi Pulling, die als beloning een betaald seizoen in de GB3 krijgt. Aanvankelijk leek Doriane Pin – die haar nam had gemaakt in de sportscars – de favoriet voor de titel, maar Pulling bleek al snel de beste.

Nederland was de afgelopen twee jaar niet alleen betrokken via MP Motorsport, maar had ook een Nederlandse deelnemer in de persoon van Emely de Heus. Omdat deelname aan de F1 Academy tot twee seizoenen beperkt blijft, moet De Heus nu plaatsmaken. Er komt echter alweer een nieuwe Nederlandse deelneemster aan: Nina Gademan, die als Alpine-junior aan de start zal verschijnen. Haar team is nog niet bekend, maar Gademan baarde afgelopen seizoen opzien door als wildcard bij Prema meteen vierde te worden op Zandvoort. Voor MP zijn al twee coureurs bekend: Chloe Chambers en Rafaela Pereira, die respectievelijk Red Bull Racing en RB zullen vertegenwoordigen. Alba Lurup Larsen gaat met steun van Tommy Hilfiger bij Campos aan de slag, terwijl Courtney Crone bij ART voor Haas gaat racen.