In memoriam Erich (Zakspeed) Zakowksi
Afgelopen vrijdagavond circuleerden er berichten dat autosportlegende Erich Zakowski kort voor zijn 90e verjaardag was overleden. Vanmorgen vroeg kwam de definitieve bevestiging. De geestelijke vader van de befaamde Zakspeed Escorts en Capri’s is niet meer maar, heeft een gigantische erfenis achtergelaten.
Teambaas Erich Zakowski met zoon Philipp eind tachtiger jaren op de DTM startgrid.
Tekst en Foto’s: Willem J. Staat
De Ford Escort Mark I waarmee de successen van Zakspeed allemaal begin zeventiger jaren een aanvang namen.
In memoriam Erich (Zakspeed) Zakowski
Zakowski vluchtte na het einde van WWII vanuit Pruisen aanvankelijk naar Hamburg en Dortmund voordat hij in de Eifel terechtkwam. En als je in de Eifel woont dan duurt het niet lang totdat je door magie van de Nürburgring wordt aangetrokken. Garagehouder Zakowski richtte in 1968 zijn eigen racing team op. Tijdens een TV-uitzending in mijn jonge jaren hoorde ik de naam Zakspeed voor het eerst. Met zowel Hans Heyer als Dieter Glemser kon men de titel winnen. Uiteindelijk won Glemser de titel en daarmee werd de basis gelegd voor een lange reeks van successen waarin de Zakspeed Ford Escorts legendarisch werden. Twee jaar later kwam er een andere grote doorbraak dat Zakspeed Racing definitief op de autosportlandkaart zette. Tijdens de FIA EK-wedstrijd op de Nürburgring wist de combinatie Hans Heyer/Klaus Ludwig met hun 1600 cc. Escortje de dikke vette Capri’s en BMW’s te verslaan. De Zakspeed legende was definitief geboren. Tussen 1973 en 1976 ging de DRM-titel viermaal naar de Zakspeed Escort. Tweemaal met Dieter Glemser en tweemaal met Hans Heyer.
Hans Heyer vocht met zijn Escort Mk II legendarische duels met het BMW Junior Team uit.
In 1977 maakte ik op Circuit Zolder tijdens de ADAC Westfalen Westrennen voor de eerste maal werkelijk kennis. Waar ik mij direct over verbaasde was de openheid en verwelkoming bij het team terwijl ik eigenlijk alleen maar op een afstand stond te kijken hoe men aan het werk was. Het was ook de allereerste kennismaking met Hans Heyer wiens in de geschiedenisboeken eigenlijk onlosmakelijk aan Zakspeed verbonden was, terwijl hij later ook voor Lancia en Porsche uitkwam. Wat Zakspeed waarschijnlijk zo bijzonder heeft gemaakt zijn de imposante Ford Capri’s die tegenwoordig nog met regelmaat in de Historische autosport te zien zijn. Hans Heyer bezorgde de 1.4.L Ford Capri zijn debuut tijdens het GP-weekend van de Duitse Grand Prix en vertrok direct vanaf pole. Tijdens het tweede optreden op Circuit Zolder eindigde Heyer achter Markus Höttinger en teamgenoot Armin Hahne als derde. Het eerste Capri-succes kwam aan het einde van het seizoen op Hockenheim.
Wat nu afgeschermd? De charme van de zeventiger jaren. Erich Zakowski bespreekt de techniek met concurrent Harald Ertl die destijds voor Schnitzer reed. Een prachtig tijdsbeeld toch?
Maar de kleine Capri was voor Erich en zijn mannen niet genoeg. Voor het seizoen 1980 werd bij Zakspeed de Super Ford Capri ontwikkeld die van een 1.7L Turbomotor voorzien was en ruim 560pk leverde. Thomas Ammerschläger, verantwoordelijk voor het concept verklaarde ooit eens dat men met de Capri innovatie bedreef wat de toenmalige Formule 1 overtrof. In totaal won de Ford Capri in beide divisies bij elkaar opgeteld maar liefst 39 overwinningen. Klaus Ludwig werd in 1981 in de kleine Div II kampioen terwijl Manfred Winkelhock in Div I met de Capri uitkwam. De hoge verwachtingen van de Ford C100 werden nooit door Zakspeed ingelost. In het support programma van de Duitse GP bezorgde Klaus Ludwig de C100 de eerste overwinning. Met Klaus Niedzwiedz won men met de gemodificeerde C1/8 het Interserie kampioenschap al werd daar weinig notie van genomen.
Huub Rothengatter kwam in 1986 voor Zakspeed in de F1 uit. Het was moedig om een eigen chassis en een eigen motor te bouwen. Maar de middelen waren beperkt. Persoonlijk denk ik dat Erich nooit zijn vingers aan de F1 had moeten branden.
Formule 1
Nadat het DRM door het toenmalige DTM vervangen maakte Zakowski met zijn team de overstap naar de Formule 1 en was naast Ferrari, Alfa Romeo en Renault de enige constructeur die over een eigen motor beschikte. Een vijfde plek in San Marino van Martin Brundle was het beste resultaat. Eind 1989 zette Zakowski een streep onder het project. In de toerwagenracerij was men succesvoller. Met de Belg Eric van der Poele won Zakspeed in 1987 het DTM kampioenschap voor BMW. Vervolgens was men met Mercedes en later met Opel in het DTM actief en werden er auto’s voor de populaire V8 Star Series gebouwd. Zoon Peter nam de firma later en richtte zich ook op de formulewagenracerij met o.a. F3 en Superleague (het voetbalkampioenschap) en ADAC GT Masters maar slaagde er eigenlijk nooit echt in om in de voetstappen van zijn legendarische vader te treden.
De legendarische Ford Capri waarmee Klaus Ludwig in 1981 kampioen in Div II werd.
De man die Ford, BMW en Mercedes grote successen bezorgde moest ook flinke tegenslagen incasseren. Van zijn dealerships en autosportimperium is nog maar weinig overgebleven. Alleen de geschiedenis en herinnering blijft. Erich Zakowski stierf gisteren in Balkhausen nabij zijn geliefde Nürburging kort voor zijn 90e verjaardag. Vorig jaar tijdens de Historische Grand Prix op de Nürburgring werd ik ineens achter op mijn schouder getikt. Tot mijn verbazing was het Erich Zakowski samen met zijn boezemvriend Hans Heyer. Met een grijns op zijn gezicht: “Dat jij hier nog steeds rondloopt.” Denk niet dat ik een mooier compliment van deze legende kon krijgen. 
Eifelrennen 1979 met Hans Heyer en Harald Ertl op de eerste startrij met hun Zakspeed Capri's. Wat een mooi tijdsbeeld toch?