F3: Commentaar: Eenheidsworst in plaats van 'voorsprong door techniek'

Alternatieve ontwikkelingen, zoals deze Artline, mogen in de F3 niet meer

De FIA kondigde gisteren na een besluit van de World Motorsport Council aan, wat iedereen eigenlijk al lang verwachtte, maar waarvan sommigen toch nog hoopten dat het op de een of andere manier afgewend of in ieder geval uitgesteld zou kunnen worden: het samengaan van het huidige FIA EK F3 en de GP3 tot het nieuwe FIA Formule 3-kampioenschap vanaf 2019. In het voorprogramma van de Formule 1, zoals de GP3 nu, en met uniforme auto's, motoren en banden. Geheel in lijn dus met de Formule 4 en de Formule 2, waarmee de door de FIA zo geprezen 'single-seater pyramide' tussen karting en Formule 1 een feit wordt. Dat leidt echter, technisch gezien, tot eenheidsworst, in plaats van een mogelijke 'voorsprong door techniek', die al ruim een eeuw inherent aan de autosport is. En dat is jammer, vindt AUTOSPORT.NL-redacteur René de Boer. Een commentaar.

Tekst: René de Boer (Twitter: @renedeboer)
Foto's: FIA EK F3/Thomas Suer

Natuurlijk is, net als automobiliteit zelf, ook de autosport voortdurend in ontwikkeling, wat past bij het dynamische en innovatieve karakter van de sport. Dat is een positief gegeven: het creëert ruimte voor nieuwe kansen en mogelijkheden. "Motor racing started after the second car was built", is een beroemde uitspraak, die wordt toegeschreven aan Henry Ford. En een van de dingen die in de zo rijke historie van de autosport eigenlijk altijd kenmerkend is geweest, is het stimuleren van technologische vondsten, van het optimaal gebruik maken van de ruimte die de reglementen bieden. 'Thinking out of the box', voor ontwerpers en technici. Dat is een van de dingen die de sport zo interessant maakt. In ieder geval tot dusver.



De Formule 3 volg ik al zo'n 25 jaar lang, sinds Jos Verstappen zijn eerste successen in de klasse behaalde. En hoewel het in die kwart eeuw met name Dallara was, dat de dienst uitmaakte, heb ik op chassisgebied ook wel de nodige interessante ontwikkelingen gezien. De TOM's uit Japan, de Belgische Pilette-constructie, Mygales en Ligiers die het nooit werden en de Russische ArtLine uit 2015 (die nog steeds gehomologeerd is). Op motorengebied idem dito. Aanvankelijk was het Opel, dat in ieder geval in het Duits kampioenschap domineerde, daarna kwamen Mercedes en Volkswagen, maar er waren ook altijd andere spelers: Fiat, HKS-Mitsubishi, TOM's-Toyota, Nissan, Tomei, NBE... Technische diversiteit vind ik iets wat een formulewagenklasse ook interessant maakt.

Zo niet echter de FIA – afgezien van de Formule 1. In de klassen daaronder is de laatste jaren eenheidsworst troef. Het is 'spec'-dit en 'spec'-dat: chassis, motoren, banden, versnellingsbakken, dempers. Natuurlijk allemaal keurig via een 'tender' uitgeschreven, zoals dat nu ook voor de nieuwe Formule 3 gaat gebeuren. Maar het ligt wel in de lijn der verwachting dat Dallara de auto gaat bouwen, en Pirelli de banden gaat leveren. Zoveel andere geschikte partijen zie ik op dit vlak verder niet.



Op zich is het idee van de 'pyramide' met F3, F2 en F1 in hetzelfde pakket niet zo gek. Iets soortgelijks zie je in de motor-wegracerij met Moto3, Moto2 en MotoGP tijdens gemeenschappelijke evenementen. Al is het daar wel zo dat journalisten die over de kleinere klassen schrijven, ook gewoon in het mediacentrum mogen zitten, en niet ergens in een tent in een hoekje van de paddock worden weggeduwd, en alleen tijdens de persconferentie samen met de coureurs in de top drie in ganzenmars naar binnen worden geleid en direct erna de zaal weer moeten verlaten. Maar een belangrijker verschil is dat je in de Moto3 en Moto2 ook gewoon technische competitie hebt. Ja, Honda-motoren zijn 'spec' in de Moto2, maar je hebt wel zes verschillende chassis. En dat zijn dus zaken die in de formulewagens allemaal wegvallen. Alleen in de karts en de Formule 1 heb je nog technische competitie met verschillende chassis en motoren. Daartussen: 'spec'. Eenheidsworst. Waarin de enige uitdaging is om de afstelling zo goed mogelijk voor elkaar te krijgen, maar niet om samen met je team op zoek te gaan naar mogelijkheden om de auto te verbeteren. "Voorsprong door techniek", zoals de slogan van een bekende Duitse fabrikant luidt, dat mag in de formulewagens niet meer.

Naast autosport weet ik een heel klein beetje van skiën, ook een tak van sport waarin materiaal een belangrijke rol speelt. Maar nog nooit is er iemand bij de mondiale skifederatie FIS op het idee gekomen, dat iedereen van juniorwedstrijden tot en met de Continental Cups (het voorportaal van de wereldbeker) allemaal met bijvoorbeeld Atomic zou moeten skiën. De weerstand van de industrie zou niet te stuiten zijn, en terecht. In de autosport echter kan dat blijkbaar allemaal wel.

En dan heeft de FIA de mond vol van 'kostenbeheersing' in de nieuwe Formule 3, maar je hoeft geen economie gestudeerd te hebben om te begrijpen dat in een Formule 1-omgeving reis- en verblijfkosten fors hoger zullen liggen dan nu bij het huidige EK F3 in combinatie met de DTM het geval is. En dan rijd je bij de Formule 1, maar doorgaans of aan het eind van de middag, of 's morgens in alle vroegte, zoals nu de GP3. Of dat nou zoveel aantrekkelijker is, mag worden betwijfeld. Voor liefhebbers is er dan ook nog de vraag wat er met klassiekers als de 'Grand Prix de Pau' of de 'Macau Grand Prix' gebeurt. We kunnen het zelf wel invullen, inderdaad.



Een laatste, niet onbelangrijk aspect: bestaande teams, zowel in het EK F3 als in de GP3, hebben geïnvesteerd in auto's en onderdelen. De huidige periode van drie jaar loopt in de GP3 eind dit seizoen af, maar in de Formule 3 is de actuele homologatie eigenlijk nog geldig tot eind 2019. Die auto's zijn na komend seizoen waardeloos, want ook voor de door de FIA voorgestelde 'regionale Formule 3' gelden natuurlijk andere eisen, inclusief de vermaledijde halo, die je volgens mensen die er verstand van hebben, niet zomaar even op een bestaande auto kunt schroeven.

Is het dan allemaal negatief? Ach, we zullen het zien. Voor het komende seizoen ziet het EK Formule 3-veld er alleszins veelbelovend uit, en daarna is het een kwestie van afwachten of er plaats zou kunnen zijn voor bijvoorbeeld een regionale Europese F3 in het DTM-pakket. Maar Formule 3 zoals het ruim vijf decennia lang geweest is, is eind dit jaar definitief afgelopen, en dat vind ik als liefhebber ronduit jammer.