Formule 1: Nieuw superlicentiesysteem FIA zorgt voor ophef
De FIA heeft het nieuwe superlicentiesysteem bekendgemaakt dat is ontwikkeld naar aanleiding van de snelle promotie van Max Verstappen naar de Formule 1. Het systeem moet ingaan vanaf 2016. Voortaan moeten coureurs minstens twee jaar monoposto-ervaring hebben. Een licentie wordt bovendien pas verkregen bij het behalen van voldoende punten, waarbij de puntentelling vooral de kampioenschappen raakt waarin de FIA geen enkele hand heeft. Dat heeft meteen al voor ophef gezorgd: een erkende F1-leverancier als de World Series by Renault komt er uitermate karig van af.
Tekst: Mattijs Diepraam
Foto: Red Bull Racing
Met het nieuwe systeem zegt de FIA te willen voorkomen dat er te jonge en onervaren coureurs de F1 betreden. Dat blijkt uit de eis dat een coureur minstens 18 jaar moet zijn en minstens twee jaar ervaring moet hebben in een relevant monopostokampioenschap of de LMP1-klasse van het WEC. Bovendien moet die ervaring in de drie jaar voorafgaand aan de promotie naar de Formule 1 zijn opgedaan. Een coureur moet daarin minstens 40 punten hebben gescoord, volgens de onderstaande tabel:
De tabel maakt duidelijk dat de FIA met dit systeem nog een extra bedoeling heeft. Opvallend is namelijk hoe zwaar de FIA zijn eigen kampioenschappen laat meetellen – het zwaarste zelfs een kampioenschap dat nog niet eens bestaat – en hoe laag de monopostokampioenschappen van de World Series by Renault zijn ingeschaald. Ook de verschillende nationale F3-kampioenschappen – voor zover die nog overleven – krijgen een lage weging. Coureurs uit de Red Bull-stal, zoals Daniel Ricciardo en Jean-Eric Vergne, hadden ondanks hun Britse F3-titels en hun WSR-overwinningen niet rechtstreeks de F1 mogen betreden.
Met deze waardering zet de FIA de lijn voort die Gerhard Berger inzette als FIA-coördinator van de monopostoklassen onder de Formule 1, en die nu blijkbaar door zijn opvolger – ex-Ferrari-teambaas Stefano Domenicali – zal worden voortgezet. Berger hield in de afgelopen jaren de diverse nationale F3-kampioenschappen in een wurggreep, ten faveure van één Europees kampioenschap, dat in 2012 (toen in de gedaante van de F3 Euroseries) nog op sterven na dood was. Nu kan dat juist worden gezegd van de weggepeste nationale F3-kampioenschappen. Een kampioenschap als de F3 Open (voorheen het Spaanse F3-kampioenschap) moest zijn naam al wijzigen in Euroformula Open en is net als Auto GP niet eens opgenomen in het nieuwe puntensysteem.
Kampioenschappen op nationaal niveau ziet de FIA liever op F4-niveau. De gevolgen daarvan werden in de loop van dit seizoen al duidelijk: andere niet door de FIA gecertificeerde instapkampioenschappen, zoals de ADAC F Masters, komen aan hun einde of hebben het moeilijk.
GP2 en GP3 worden nog relatief hoog gewaardeerd, ongetwijfeld vanwege de directe betrokkenheid van Bernie Ecclestone, maar ook dat zijn geen officiële FIA-kampioenschappen. Een sterk optreden in een nieuw F2-kampioenschap van de FIA wordt immers met nóg meer punten beloond. Het vorige F2-kampioenschap van de FIA – dat zich qua vermogen overigens amper op (toenmalig) GP3-niveau bevond – werd nooit een succes. Dat er een 'toekomstig FIA F2-kampioenschap' in het systeem is opgenomen, is wel een schot voor de boeg voor het GP2/GP3-duo Ecclestone en Bruno Michel.
Comebacks worden met dit systeem ook lastiger. Zelfs zevenvoudig wereldkampioen Michael Schumacher had niet meteen een rentree op het hoogste niveau kunnen maken. DTM biedt evenmin nog F1-toegang: op grond van deze regels was Paul Di Resta nooit een F1-coureur geworden en zou je denken dat Mercedes zijn junior Pascal Wehrlein nu toch maar beter een jaar GP2 kan gunnen. Een jaar testen of bankzitten kan eveneens roet in het eten gooien: een coureur moet immers vijf races in het afgelopen jaar hebben gedaan, of 15 in de afgelopen drie jaar. Een coureur als Robin Frijns, die zijn F1-waarde voldoende heeft bewezen met drie internationale titels in drie jaar, is in 2016 op basis van dit systeem al zijn punten kwijt.
Het is op zichzelf loffelijk dat de FIA de wildgroei aan monopostokampioenschappen een einde wil toeroepen en eindelijk weer superlicenties wil uitreiken op grond van prestaties in plaats van testkilometers. Met dit systeem lijkt de autosportbond echter naar de andere kant door te schieten. Niet alleen omdat het voor de mindere F1-teams nog moeilijker wordt om coureurs met voldoende budget te vinden. Maar ook omdat het met geweld zijn eigen, nu niet langer verborgen agenda ermee wil doordrukken: een toekomst waarin de weg naar de Formule 1 volgens een duidelijke FIA-gecertificeerde ladder verloopt – F4, F3, F2, F1 – en niet via de huidige klimmuur van overal verspreide opstapjes.