Retro

Div: In memoriam Sir Stirling Moss (1929-2020)

200412 Moss Zandvoort 1955
Stirling Moss tijdens de Grote Prijs van Nederland 1955 op Zandvoort

Vannacht overleed in het bijzijn van zijn familie de beroemde Britse oud-coureur Sir Stirling Moss op 90-jarige leeftijd. Tot enkele jaren geleden was hij nog volop actief en veelvuldig aanwezig bij evenementen over de hele wereld, maar zijn gezondheid ging de laatste jaren achteruit en zo verscheen hij de afgelopen drie jaar niet meer in de openbaarheid. Met name met Mercedes-Benz behaalde Moss grote successen, maar een zwaar ongeval op Goodwood in 1962 noopte hem op 33-jarige leeftijd voortijdig een punt te zetten achter zijn indrukwekkende loopbaan. Voor het merk met de ster uit Stuttgart bleef hij daarna ook ambassadeur.

Tekst: René de Boer (Twitter: @renedeboer)
Foto's: Daimler AG, Mattijs Diepraam, Willem J. Staat, Rebocar/R. de Boer

"Wie denkt u wel dat u bent? Stirling Moss?" Het was in de vijftiger jaren een gevleugelde uitspraak van Britse politieagenten als ze een automobilist staande hadden gehouden als het iets te snel ging. Zeker in zijn gloriedagen als coureur was Moss in Groot-Brittannië een nationale beroemdheid. Toch is hij in autosportkringen ook en vooral bekend om iets wat hij níet presteerde: hij is een van de succesvolste coureurs in de Formule 1 die nimmer wereldkampioen werd. Een wat negatieve benadering, maar Moss lag er bepaald niet meer van wakker dat hij die titel niet behaald had. Het feit dat hij had overleefd, in tegenstelling tot talloze van zijn collega's die bij het uitoefenen van hun favoriete sport het leven lieten, was ongetwijfeld veel belangrijker. "All but my life", luidde de veelzeggende titel van zijn biografie die hij samen met Ken Purdy schreef.

Moss, geboren op 17 september 1929, kreeg zijn passie voor de autosport al in de wieg gelegd door moeder Aileen en vader Alfred. Al op 15-jarige leeftijd mag hij met speciale permissie zijn rijbewijs halen. In 1948 startte hij met een Cooper in de 500cc-Formule 3 en won twaalf van de15 races waaraan hij deelnam. Het daaropvolgende jaar werd hij opgenomen in het HWM-fabrieksteam in de Formule 2 en won in 1949 en 1950 de Britse Formule 2-titel. Een belangrijk succes was ook zijn overwinning in de Tourist Trophy 1950 met een op privébasis ingeschreven Jaguar XK120. Het jaar erna werd hij kopman van het Jaguar-fabrieksteam.

200412 Moss GP Nbr 1954
In 1954 reed Moss (hier achter Fangio op de Nürburgring) nog met een privé-Maserati 250F

Als een van de eerste rijders uit zijn generatie stelde Moss een manager aan die zijn zakelijke belangen in de gaten moest houden. Ken Gregory deed dat met succes. In 1953, toen het duidelijk werd dat Mercedes-Benz de terugkeer in de autosport voorbereidde, benaderde Gregory Mercedes-sportdirecteur Alfred Neubauer met de vraag of Moss voor Mercedes interessant zou kunnen zijn. Aanvankelijk gaf Mercedes nog de voorkeur aan de meer ervaren Fangio en de Duitsers Lang, Kling en Herrmann. Moss verscheen in 1954 met zijn eigen Maserati 250F als 'Equipe Moss' en later als 'Stirling Moss Ltd.' aan de start. Hij wist het de fabrieksarmada van Mercedes knap lastig te maken, vooral bij de Grand Prix van Italië op Monza, waar hij tot twaalf ronden voor het einde Fangio in de Mercedes achter zich hield, maar toen door een technisch defect terugviel. Fangio stak zijn loftuitingen voor de Brit niet onder stoelen of banken en noemde Moss de morele winnaar van de race.

200412 Moss GP Aintree 1955
Moss in 1955 op Aintree: eerste Britse winnaar van de Britse Grand Prix

1955: Mercedes-fabrieksrijder
Het was dan ook geen wonder dat Moss na een succesvolle test bij Mercedes voor het seizoen 1955 als fabrieksrijder bij het Duitse team aan boord kwam. In navolging van zijn landgenoot Dick Seaman voor de oorlog werd hij zo de tweede Britse fabriekscoureur voor Mercedes. Op 16 januari 1955 (het seizoen begon in die tijd al vroeg!) reed hij bij de Grand Prix van Argentinië zijn eerste wedstrijd met een 'Silberpfeil', die hij als vierde afsloot.

200412 Moss Eifelrennen 1955
Eifelrennen 1955: Moss (rechts,startnummer 2) zou als tweede eindigden achter winnaar Fangio (geheel links, startnummer 1). In het midden Karl Kling, die vierde werd

Al snel volgden de eerste podiumplaatsen: Moss eindigde op 5 juni in België en op 19 juni tijdens de Grote Prijs van Nederland op Zandvoort telkens als tweede. Zijn overwinning tijdens de Britse Grand Prix op Aintree, op 18 juli, was zijn grootste succes van dat jaar en bovendien een historische prestatie, want het was niet alleen zijn eerste GP-zege, maar ook de eerste overwinning van een Britse rijder in de Britse Grand Prix. Achter Fangio sloot Moss het seizoen als tweede in de WK-stand af.

200412 Moss 1955 Mille Miglia
"With Moss in the Mille Miglia": succes voor Moss en de Britse journalist Denis Jenkinson

Ook in de sportwagens was Moss succesvol, getuige zijn glansrijke overwinning in de Mille Miglia 1955 met een Mercedes-Benz 300 SLR, genavigeerd door de Britse journalist Denis Jenkinson. Die laatste had een ingenieus systeem bedacht om via vooraf vastgelegde aantekeningen zijn rijder met behulp van handgebaren van tevoren te kunnen informeren over het verloop van de route. Dat was cruciaal in het succes: Moss en Jenkinson wonnen in recordtijd. Naderhand schreef Jenkinson voor het Britse maandblad MotorSport een uitvoerige reportage onder de titel 'With Moss in the Mille Miglia'. Tot op de dag van vandaag behoort dat verslag, daags na de wedstrijd met de hand geschreven en ergens op het platteland van Italië in een envelop in een brievenbus gestopt, tot de beste autosportreportages ooit.

200412 Moss OGP Nbr 1988
Voor historische races zette Moss nog wel eens de helm op, zoals hier tijdens de Oldtimer Grand Prix 1988 op de Nürburgring

Ongeval in 1962 betekent einde carrière
Na het drama van Le Mans in 1955 stopte Mercedes-Benz aan het einde van het seizoen met fabrieksactiviteiten in de racerij. Moss zette zijn carrière voort met onder anderen Maserati, Vanwall, Cooper, Ferrari, Porsche, Aston Martin, Lotus en BRM. Drie jaar achtereen (1956 tot en met 1958) werd hij wederom tweede in het WK Formule 1, de drie seizoenen daarop sloot hij telkens als derde in de eindstand af. Ook behaalde hij prachtige sportwagensuccessen, waaronder drie opeenvolgende overwinningen in de 1000km-race op de Nürburgring van 1958 tot en met 1960, tweemaal met Aston Martin en eenmaal met de beroemde Maserati 'Birdcage'. Een zwaar ongeval tijdens de Glover Trophy met Lotus in Goodwood in april 1962 zorgde ervoor dat Moss ruim een maand in coma lag en een half jaar lang gedeeltelijk verlamd was. Na te zijn hersteld deed hij nog wat pogingen om een terugkeer in de autosport mogelijk te maken, maar zonder resultaat. In de zeventiger jaren reed hij enkele evenementen, zoals de World Cup Rally in 1974 en de Bathurst 1000km in 1976. In 1980 maakte hij een tijdelijke comeback voor Audi in het Brits toerwagenkampioenschap, waarin hij twee seizoenen lang actief was. Daarna richtte hij zich tot 2011 op incidentele activiteiten met historische auto's, maar in 2011 was het echt genoeg, zo vond hij.

200412 Moss Goodwood Ladie Susie
Lady Susie ontbrak zelden aan Moss' zijde

Moss, in 2000 door Queen Elisabeth tot ridder geslagen en sindsdien 'Sir Stirling', was tot op zeer hoge leeftijd een graag geziene gast bij tal van historische evenementen. Het lopen ging steeds moeilijker, maar begeleid door zijn echtgenote, Lady Susie, en eerst met zijn onafscheidelijke zitstok en later met een elektrisch voertuig, genoot hij van de aandacht die hij kreeg. Zelden sloeg hij verzoeken om een handtekening – om onbegrijpelijke redenen altijd priegelig klein – of een foto af. Met name voor en namens Mercedes-Benz was hij veelvuldig bij evenementen aanwezig, maar ook als Aston Martin iets te vieren had, liet hij zelden verstek gaan. In december 2016 liep hij in Singapore een zware infectie op, waarna hij daar enkele maanden lang in het ziekenhuis lag. Uiteindelijk volgde in januari 2018 de bekendmaking van zijn familie dat Moss niet meer in het openbaar zou verschijnen. Vannacht overleed hij in het bijzijn van zijn familie op 90-jarige leeftijd. "Life was fun", schreef Sir Stirling in mijn exemplaar van zijn grote biografie toen hij het boek enkele jaren geleden signeerde. Mooi als je dat zo kunt zeggen!

200412 Moss 2015 Amelia 2
Tijdens het Concours d'Elegance van Amelia Island in 2015 was Moss de eregast

200412 Moss 2015 Amelia 3
Hier achter het stuur van zijn beroemde Mille Miglia-winnende 300 SLR, met concours-organisator Bill Warner

200412 Moss 2015 Amelia
Moss sloeg zelden verzoeken voor handtekeningen of foto's af

IMG 2359
Handtekeningen zette hij altijd priegelig klein

200412 Moss Karsten Le Blanc
In gesprek met de Nederlandse historische coureur Karsten Le Blanc

200412 Moss Walker
Herinneringen ophalend met een ander Brits autosporticoon, Murray Walker



Autosport.nl Hét autosport magazine op Internet