Diversen

Div: Ferdinand Piëch treedt terug als voorzitter RvC Volkswagen-concern

Piech Winterkorn LeMans
Nu een historische foto: Ferdinand Piëch (met hoed) met echtgenote Ursula (l.) en VW-topman Martin Winterkorn, 2013 in Le Mans

Aan het eind van de middag maakte de 78-jarige Ferdinand Piëch, voorzitter van de raad van commissarissen van Volkswagen AG, bekend dat hij met onmiddellijke ingang zijn functie neerlegt. Ook zijn echtgenote Ursula, die eveneens een zetel in de raad van commissarissen van het concern had, treedt terug, Daarmee komt een einde aan een onverkwikkelijke machtsstrijd van enkele weken om de zeggenschap in het grootste automobielconcern van Europa. Ook de autosport speelt hierbij een, zij het ondergeschikte, rol.

Tekst: René de Boer (Twitter: @renedeboer)
Foto's: Rebocar Automotive Productions, archief Porsche

Het was al een tijdlang bekend dat Ferdinand Piëch, kleinzoon van Ferdinand Porsche, volgend jaar terug zou treden als voorzitter van de raad van commissarissen van Volkswagen AG. Tot het concern behoren twaalf merken: Audi, Bentley, Bugatti, Ducati, Lamborghini, MAN, Porsche, Scania, SEAT, Skoda, Volkswagen en Volkswagen Nutzfahrzeuge. Piëch studeerde werktuigbouwkunde aan de ETH Zürich en studeerde af met een scriptie over de ontwikkeling van een Formule 1-motor. In 1963 begon hij zijn loopbaan onder zijn oom Ferry Porsche bij de sportwagenfabriek in Stuttgart, waar hij vanaf 1965 de ontwikkelingsafdeling leidde en in 1971 'Technischer Geschäftsführer' werd. Een van de projecten waarvoor Piëch bij Porsche verantwoordelijk was, was de spraakmakende sportwagen 917, waarmee het merk in 1970 de zo lang verwachte eerste overwinning in Le Mans binnenhaalde.

Piech 917 Zuffenhausen Beroemde foto met de 25 Porsche 917's, klaar voor inspectie door de FIA bij de fabriek in Zuffenhausen

In 1972 kwam Piëch bij VW-dochter Audi (officieel: Audi NSU Auto Union AG) in Ingolstadt terecht. Hier werd hij hoofd van de afdeling speciale projecten en vanaf 1975 als lid van de raad van bestuur verantwoordelijk voor techniek. Op initiatief van Piëch ontstonden bij Audi de eerste personenauto met vijfcilinder-dieselmotor en ook droeg hij in belangrijke mate bij aan het succes van de Audi quattro, de vondst van technicus Jörg Bensinger, waarmee de permanente vierwielaandrijving bij in serie gebouwde personenauto's een grote opmars beleefde. In 1988 werd Piëch bestuursvoorzitter van Audi, een functie die hij ruim vier jaar lang bekleedde.

Volkswagen terug in de zwarte cijfers
In 1993 werd Piëch als opvolger van Carl Hahn bestuursvoorzitter van Volkswagen AG. Een van zijn eerste activiteiten, en bepaald niet onomstreden, was het aantrekken van de Spaanse automanager José Ignacio López d'Arriortua, die berucht was om zijn extreme besparingspolitiek. Uiteindelijk moest Volkswagen een forse schadevergoeding betalen aan Lopez' voormalige werkgever General Motors, maar door enorme besparingen en herstructureringen bracht Piëch het Volkswagen-concern wel weer in de zwarte cijfers. Onder zijn leiding verwierf het concern een aantal merken, waaronder Bentley en Bugatti. Piëch was tot 2002 bestuursvoorzitter van Volkswagen, daarna werd hij voorzitter van de raad van commissarissen, een functie waarin hij nog steeds heel veel invloed op het gevoerde beleid had. Temeer omdat zijn opvolger als voorzitter van de raad van bestuur, Winterkorn, als een trouwe discipel van Piëch gold.

Bij de omstreden geplande overname van Volkswagen door Porsche in 2008, die de toenmalige Porsche-topman Wendelin Wiedeking de kop kostte, bleef Piëch onbeschadigd – hoewel hij vrijwel zeker ook een rol in de hele zaak speelde. Uiteindelijk pakte het geheel andersom uit: Porsche werd opgenomen in het Volkswagen-concern en met de huidige topman Matthias Müller kwam daar ook een vertrouweling van Piëch aan de macht.

Piech Geneve 2011
Piëch met echtgenote tijdens de Autosalon van Genève in 2011 (hier op de stand van Ferrari)

De laatste maanden werd er meer en meer gesproken over Piëchs mogelijke opvolger. Lange tijd leek het vast te staan dat Winterkorn die positie zou innemen, maar twee weken geleden gooide Piëch via een interview in het Duitse weekblad 'Der Spiegel' de knuppel in het hoenderhok door openlijk te verklaren: "Ik heb afstand genomen van Winterkorn". Daarmee was de beer los. Insiders wisten te melden dat Piëch ontevreden was over de winstgevendheid van het merk Volkswagen (al jaren wordt het leeuwendeel van het concernresultaat opgebracht door de premiummerken Audi en Porsche).

Nederlaag voor Piëch
Vorige week echter kwam het presidium van de raad van commissarissen met een verklaring, waarin werd gesteld, dat "Prof. Dr. Martin Winterkorn de bestmogelijke bestuursvoorzitter voor Volkswagen is." Tevens kondigde het presidium aan, een voorstel te doen om het contract van Winterkorn in februari 2016 te verlengen. Nederlaag voor Piëch, die echter volgens welingelichte kringen in de afgelopen dagen nog probeerde om Porsche-topman Müller als nieuwe kroonprins naar voren te schuiven en het wellicht op de algemene vergadering van aandeelhouders van het Volkswagen-concern op 5 mei aanstaande op een stemming te laten aankomen. Zover komt het nu dus niet: Piëch maakte vanmiddag zoals gemeld zijn terugtreden bekend. Geheel vrijwillig zal dat ongetwijfeld niet gegaan zijn. Voorlopige opvolger is Berthold Huber, tot dusver vice-voorzitter van de raad van commissarissen en vertegenwoordiger van de machtige vakbond IG Metall.

Piech AudiR18
Voorlopig blijven Audi en Porsche nog wel even in de lange-afstandsracerij

Natuurlijk wordt er sinds het bekend worden van het terugtreden van Piëch her en der al gespeculeerd over een mogelijke gang van een van de merken van het Volkswagen-concern naar de Formule 1. Het is algemeen bekend dat Piëch degene was die een stap naar de Formule 1 tot dusver altijd blokkeerde, niet in de laatste plaats vanwege een persoonlijk ongenoegen over de handelwijze van Formule 1-baas Bernie Ecclestone. Of in de tot nu toe afwijzende houding van het Volkswagen-concern ten opzichte van de Formule 1 nu snel verandering gaat komen, mag echter op zijn minst worden betwijfeld. Ten eerste verkeert de Formule 1 op dit moment nu niet bepaald in een situatie die het instappen voor een nieuw merk erg aantrekkelijk maakt. Ten tweede kan er van een serieus Formule 1-project, als daarvoor al groen licht wordt gegeven, realistisch gezien op zijn vroegst pas vanaf 2017, en misschien zelfs pas vanaf 2018, sprake zijn. En ten derde is Piëch weliswaar nu officieel teruggetreden als voorzitter van de raad van commissarissen, maar is hij als lid van de familie nog wel grootaandeelhouder bij de Porsche Automobil Holding SE, die een meerderheid van stemmen bij Volkswagen AG heeft. Op deze wijze heeft hij dus wel degelijk nog invloed. Hoe dan ook, het blijft een interessante materie om te volgen.
Autosport.nl Hét autosport magazine op Internet